FARG`ONA VILOYATIGA INTRODUKSIYA QILINGAN TUTDOSHLAR(MORACEAE) VAKILLARINING MANZARALI AHAMIYATI VA BIOLOGIK XUSUSIYATLARI
Mualliflar
Valijon Mahmudov
Azimjonova Durdona
Tohirjonova Hilola
Nashr haqida ma'lumot
Metrikalar
Annotatsiya
Tutdoshlar (Moraceae) oilasi oʻsimliklar dunyosida oʻziga xos morfologik tuzilishi, xususan, sut shirasi (lateks) mavjudligi va gulining tuzilishi bilan ajralib turadi. Maqolada ushbu oilaning 1100 dan ortiq turlari, ularning tropik va subtropik iqlim sharoitiga moslashuvchanligi hamda Oʻzbekiston florasidagi oʻrni tahlil qilinadi. Ushbu oilaning eng o‘ziga xos biologik belgisi uning barcha a’zolarida sut shirasining mavjudligidir. Bu shira o‘simlik to‘qimalari shikastlanganda himoya vazifasini o‘taydi. Oi2la vakillari hayotiy shakliga ko‘ra juda xilma-xil bo‘lib, ular orasida ulkan daraxtlar, butalar va hatto lianalarni uchratish mumkin. Barglari odatda navbatlashib joylashadi va ularning shakli bir tur doirasida ham oʻzgaruvchan boʻlishi bilan ajralib turadi. O‘zbekiston florasida va qishloq xo‘jaligida ushbu oilaning bir necha asosiy turkumlari alohida o‘rin tutadi. Ulardan birinchisi Morus turkumi bo‘lib, unga Morus alba ya’ni oq tut hamda Morus nigra ya’ni qora tut kiradi. Oq tut barglari ipakchilik sanoatining poydevori hisoblanib, ipak qurtini boqishda yagona ozuqa manbai bo‘lib xizmat qiladi. Qora tut esa o‘zining shifobaxsh mevalari va mustahkam yog‘ochi bilan qadrlanadi.
Kalit so'zlar
Maqolaning to'liq matni
Maqolaning to'liq matni mavjud emas
To'liq matnni ko'rish uchun PDF faylni yuklab oling
Adabiyotlar ro'yxati
[1]
1.
[2]
O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi (birinchi jild). Toshkent, 2000-yil.
[3]
(Tutdoshlar va Maklyura haqidagi asosiy ma’lumotlar uchun).
[4]
2.
[5]
O‘. Ahmedov, A. Ergashev. "O‘simliklar sistematikasi". Toshkent,
[6]
"O‘qituvchi" nashriyoti, 2005-yil. (Botanika va oila tavsifi uchun).
[7]
3.
[8]
X.X. Xolmatov, A.I. Qosimov. "Dorivor o‘simliklar". Toshkent, "Ibn Sino"
[9]
nashriyoti. (Mevasining dorivor xususiyatlari haqida).
[10]
4.
[11]
Flora of Uzbekistan (O‘zbekiston florasi). Fanlar akademiyasi nashriyoti.
[12]
5.
[13]
C.C. Berg. "Moraceae (Ficus)". Flora Malesiana, Series I, Volume 17.
[14]
(Fikuslar va oila taksonomiyasi bo'yicha dunyoda tan olingan asosiy ilmiy manba).
[15]
6.
[16]
W.N. Wanderley. "Moraceae - The Mulberry Family". Botanical Review
[17]
journal. (Xalqaro ilmiy tadqiqotlar uchun).
[18]
7.
[19]
G.V. Zaysevning "Dekorativnoe sadovodstvo" (Manzarali bogʻdorchilik)
[20]
kitobini